Program Czyste Powietrze wspiera termomodernizację polskich domów oraz wymianę pozaklasowych kotłów na paliwa stałe, tzw. kopciuchów. Dotacje kierowane są do właścicieli domów jednorodzinnych. Celem programu jest zmniejszenie zanieczyszczeń powietrza, co ma bezpośredni wpływ na jakość życia mieszkańców Polski.
Czyste Powietrze jest jednym z największych programów społeczno-klimatycznych w Europie. Realizuje go Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) we współpracy z wojewódzkimi funduszami ochrony środowiska i gospodarki wodnej (WFOŚiGW) i pod nadzorem Ministerstwa Klimatu i Środowiska.
Od początku realizacji programu Czyste Powietrze, który ruszył we wrześniu 2018 roku, wypłacono do beneficjentów niemal 18,5 mld zł. Najwięcej wypłat zrealizowano w 2024 i 2025 roku – łącznie jest to ponad 10,2 mld zł.
Liczba złożonych wniosków o dofinansowanie w programie Czyste Powietrze przekroczyła milion. Właściciele domów sukcesywnie realizują inwestycje – wymieniają źródła ciepła, ocieplają przegrody, wymieniają stolarkę okienną i drzwiową, poprawiając standard energetyczny swoich domów. Dotychczas zakończyli 551 tys. inwestycji termomodernizacyjnych, w ramach których wymieniono 450 tys. kopciuchów.
Od 31 marca 2025 roku program Czyste Powietrze działa w nowej formule. Wprowadzona reforma opiera się na dwóch kluczowych elementach: obowiązkowym potwierdzeniu standardu energetycznego domu oraz systemie lokalnych operatorów. Nowa konstrukcja programu lepiej chroni beneficjentów przed błędami inwestycyjnymi i nieuczciwymi wykonawcami.
„Czyste Powietrze to program, który ewoluuje i dostosowuje się do wyzwań. Wzmacniamy lokalnych partnerów, usprawniamy system i koncentrujemy się na realnych potrzebach mieszkańców. To nie tylko statystyki – to konkretne zmiany w polskich domach i codziennym życiu ludzi” – mówi Robert Gajda, zastępca prezesa zarządu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
W nowej odsłonie programu operatorzy – gminy i WFOŚiGW – stali się pierwszym punktem kontaktu dla mieszkańców. Oferują kompleksowe wsparcie: od analizy potrzeb, przez pomoc w formalnościach, aż po wizytację zakończonej inwestycji. W całej Polsce działa już ponad 1300 operatorów, a 90 proc. gmin prowadzi punkty konsultacyjne programu Czyste Powietrze. Do tej pory operatorzy złożyli 17,6 tys. wniosków, co stanowi ponad 40 proc. nowych zgłoszeń.
Audyt energetyczny, obowiązkowy od 31 marca tego roku przy każdej inwestycji dofinansowanej z programu Czyste Powietrze, to nie tylko formalność, ale przede wszystkim narzędzie planowania, które wskazuje najbardziej efektywne działania w danym budynku. Dzięki niemu beneficjenci podejmują świadome decyzje i maksymalizują efekty inwestycji.
Nowe zasady programu Czyste Powietrze wymagają po zakończeniu przedsięwzięcia osiągnięcia standardu energetycznego budynku, potwierdzonego świadectwem energetycznym. W ramach reformy wprowadzono także limity jednostkowych dotacji, by racjonalizować wydatki. W nowej odsłonie programu nie jest już możliwe uzyskanie dotacji do kotów gazowych, wsparcie nie obejmuje ponadto instalacji fotowoltaicznej.
Finansowanie programu Czyste Powietrze jest zabezpieczone dzięki pozyskanym przez obecny rząd środkom: 13 mld zł z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO), 7,9 mld zł z programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko (FEnIKS) oraz 10 mld zł z Funduszu Modernizacyjnego.
Źródło informacji: NFOŚiGW
